احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
353
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
ريه آمفيزم چيست ؟ آمفيزم و التهاب نايژه مزمن ، هميشه باهم هستند و اين دو عارضه به عنوان بيمارى انسدادى ريه شناخته شدهاند . در التهاب نايژه ، مجارى تنفس از راه كلفت شدن ديوارهى نايژهها و ترشحات بيش از حد مخاط ، اين مجارى را مسدود كرده و تنگ مىكند . اين پديده به نوبهى خود بازدم را مشكل مىسازد . زيرا مقاومت نسبت به جريان هوا افزايش مىيابد . ترشحات ريه توانايى تخليه شدن را ندارند و اين خود باعث ورود سلولهاى سفيد خون به محل مىشود . اين سلولها آنزيمهاى مخرب آزاد مىكنند كه در نهايت باعث پارگى كيسههاى هوايى خواهند شد . اين پارگىها در كيسهى هوايى با مبادلهى اكسيژن و دىاكسيد كربن از وراى غشاى مويرگى آلوئولى و كيسه هوايى ، كارايى لازم را نخواهند داشت . نشانههاى مهم آمفيزم عبارتند از سرفه ، خسخس كردن سينه ، تنگى نفس . هنگامى كه اين بيمارى پيشرفت كرده باشد با پر شدن هواى بيش از حد در ريهها قفسهى سينه مانند بشكه مىشود . عفونت ريوى خفيف ممكن است به كندى بهبود يابد و بهطور قابل توجهى علائم آمفيزم را تشديد كند . بيشتر افرادى كه به اين بيمارى دچار شدهاند هنگام خوابيدن نمىتوانند دراز بكشند و در وضعيت نيمه نشسته مىخوابند زيرا تنگى نفس مانع درست خوابيدن مىشود . در مواقعى كه آمفيزم شديد باشد پوست و لبها كبود مىشوند ( سيانوز ) ، ضمنا با پيشرفت آمفيزم ساير دستگاههاى بدن گرفتار خواهند شد . قلب ممكن است بزرگ شود ؛ زيرا كاهش اكسيژن خون ، عروقى خونى ريه را منقبض مىكند و اين مسئله كار قلب را براى تلمبه كردن خون به ريه بيشتر مىكند . اين عارضه به قلب ريوى معروف است كه معمولا به شكل يك نارسايى قلبى ظاهر مىشود . ورم پاها و افزايش خستگىپذيرى از نشانههاى زودرس هستند . ضربان قلب نامنظم و وريدهاى گردنى اتساء و حتى سيانوز ممكن است بعدا بروز كنند . گلبولهاى قرمز تعدادشان ممكن است افزايش يابد ، در مغز نيز خونرسانى كاهش يابد و ممكن است باعث تحريكپذيرى ، منگى ، سردرد و بىخوابى شود . در آمفيزم شديد خطر ورود هوا به فضاى جنب افزايش مىيابد . در اين عارضه ريه در اثر پارگى روى هم مىخوابد و هوا به فضاى جنب - كه بين ريهها و قفسه قرار دارد - وارد مىشود . براى مهار كردن آمفيزم ، از كشيدن دود خوددارى كنيد ، از گرد و غبار و هواى آلوده پرهيز كنيد ، از تماس با افراد مبتلا به عفونتهاى تنفسى دورى كنيد ، از خوراكىهاى مقوى و مغزى پر پروتين استفاده كنيد ، مقدار زيادى آب بهطور مداوم بنوشيد كه باعث نرم شدن خلط شود و به راحتى با سرفه خلط را بيرون كنيد . مشكلات ريه هوا بهطور ثابت به ريهها وارد و از آنها خارج مىگردد و باعث مىشود كه بافتهاى بدن بتوانند به مقدار كافى اكسيژن دريافت و مواد زائد توليدى خود يعنى دىاكسيد كربن را نيز دفع كنند . تنفس به وسيلهى مركز تنفس در قسمتى از مغز - كه به نام مدولا « 1 » شناخته مىشود - كنترل مىگردد . مركز تنفس ، ماهيچههاى داخلى اطراف قفسه سينه را براى انقباض و انبساط تحريك مىكنند تا ما بتوانيم عمل دم و بازدم را انجام دهيم . چگونه تنفس صورت مىپذيرد ؟ در هنگام
--> ( 1 ) . Medulla